Drinkfontein kat: waarom katten te weinig drinken

Een kat drinkt van nature weinig omdat zijn dorstprikkel zwak is: in het wild haalt hij het grootste deel van zijn vocht uit prooi, niet uit een waterbak.

Je zet elke ochtend een schaaltje vers water neer en ’s avonds staat het er nog bijna vol bij. Dat is geen teken dat je kat genoeg heeft gehad. Het is precies waar het probleem zit. Katten stammen af van woestijndieren en hebben een dorstprikkel die pas laat aanslaat. Ze lopen al een vochttekort op voordat ze het gevoel krijgen dat ze moeten drinken. Dat tekort zie je niet, maar de nieren en de blaas merken het wel.

Hoeveel water heeft een kat eigenlijk nodig?

Als vuistregel heeft een kat ongeveer 50 tot 60 milliliter vocht per kilo lichaamsgewicht per dag nodig. Voor een kat van vier kilo komt dat neer op zo’n 200 tot 240 milliliter. Dat is niet weinig: bijna een volle beker.

Het punt is dat die hoeveelheid niet alleen uit de waterbak hoeft te komen. Vocht uit voeding telt volledig mee. En daar zit meteen het grootste verschil tussen katten die genoeg binnenkrijgen en katten die structureel achterlopen.

Een kat die uitsluitend droogvoer krijgt, moet dat verschil helemaal zelf uit de waterbak halen. Onderzoek laat consequent zien dat katten dat maar deels lukt. Ze drinken wel meer bij droogvoer, maar niet genoeg om het gemis te compenseren.

Waarom droogvoer en vochtbalans niet los van elkaar staan

Droogvoer bevat gemiddeld 6 tot 10 procent vocht. Natvoer zit rond de 75 tot 80 procent. Dat verschil is enorm. Een kat die overwegend natvoer eet, krijgt een groot deel van zijn dagelijkse vochtbehoefte binnen zonder ook maar één slok uit de bak te nemen.

Dat betekent niet dat droogvoer per definitie fout is. Het betekent wel dat je bij een droogvoerdieet actief iets moet regelen voor de vochtinname. Anders schuif je een tekort voor je uit dat op leeftijd vaak alsnog opduikt.

Chronische nierschade en blaasproblemen zoals FIC hangen allebei samen met een te geconcentreerde urine. Hoe minder vocht erin gaat, hoe geconcentreerder de urine. Bij katers met een nauwe urinebuis kan dat leiden tot een verstopping, en dat is een spoedgeval.

Wat een drinkfontein voor katten anders doet dan een waterbak

Katten reageren op beweging. Stromend water trekt de aandacht op een manier die stilstaand water in een schaaltje simpelweg niet doet. Een fontein maakt geluid, het water beweegt, en dat prikkelt de nieuwsgierigheid. Veel katten gaan er daardoor vaker even bij staan.

Er speelt nog iets mee. Stilstaand water in een bak neemt geuren op uit de omgeving en warmt op tot kamertemperatuur. In een fontein circuleert het water, waardoor het koeler blijft en meer zuurstof bevat. Voor een dier dat zijn drinkwater beoordeelt op geur, is dat verschil groot.

Materiaal maakt daarbij uit. Bij een drinkfontein voor katten van keramiek hechten bacteriën zich veel lastiger aan het oppervlak dan bij kunststof. Kunststof krijgt na verloop van tijd microkrasjes waar biofilm in blijft zitten. Dat is een van de redenen dat sommige katten na een paar weken opeens niet meer uit hun fontein willen drinken: hij ruikt anders geworden.

Waar je een drinkfontein neerzet

De plek bepaalt vaak of een fontein wordt gebruikt of genegeerd. Zet water nooit direct naast de voerbak. Katten hebben van nature de neiging om drinkwater en eten van elkaar te scheiden, vermoedelijk omdat prooiresten in het wild het water bederven.

Zet de fontein ook niet naast de kattenbak. Dat lijkt logisch, maar het wordt regelmatig alsnog gedaan omdat beide dingen op dezelfde plek staan in huis. Kies liever een rustige hoek waar je kat niet plotseling verrast kan worden.

Heb je meerdere katten? Reken dan op minstens één waterpunt per kat, plus één extra, verspreid over verschillende ruimtes. Katten die elkaar niet liggen, blokkeren elkaar soms bij de waterbak zonder dat je het doorhebt.

Wanneer een fontein niet de oplossing is

Niet elke kat gaat om voor een fontein. Sommige katten schrikken van het geluid van de pomp en blijven er structureel weg. Anderen hebben simpelweg geen voorkeur en drinken net zo goed uit een brede, ondiepe keramieken bak. Als je kat na twee weken de fontein nog steeds negeert, is dwang zinloos: zet er dan gewoon een bak naast en kijk waar hij naartoe gaat.

En als het echte probleem het voer is, lost een fontein dat niet op. Een kat die alleen droogvoer krijgt en al blaasklachten heeft gehad, is meestal beter geholpen met een aanpassing in het voerpatroon dan met een extra waterpunt.

Signalen dat je kat te weinig drinkt

Let op geconcentreerde, sterk ruikende urine en kleine klontjes in de kattenbak. Een kat die te weinig vocht binnenkrijgt, plast minder vaak en in kleinere hoeveelheden. Een droge, plakkerige neus en een vachtplooi in de nek die langzaam terugveert wijzen op een duidelijker tekort.

Gaat je kat vaker naar de bak zonder resultaat, of jammert hij tijdens het plassen, dan is dat geen kwestie van meer water aanbieden. Dan bel je dezelfde dag nog de dierenarts.

Veelgestelde vragen

Hoeveel water moet een kat per dag drinken?

Ongeveer 50 tot 60 milliliter per kilo lichaamsgewicht per dag, inclusief het vocht uit voeding. Bij een kat van vier kilo is dat 200 tot 240 milliliter. Eet je kat natvoer, dan komt een groot deel daarvan al uit het voer en zie je hem logischerwijs minder vaak bij de bak staan.

Drinkt een kat meer uit een drinkfontein?

Veel katten wel. Stromend water trekt de aandacht en blijft koeler en frisser dan water dat uren stilstaat. Er zijn ook katten die niet reageren op een fontein en liever uit een gewone bak drinken. Dat wisselt per kat.

Is een keramische drinkfontein beter dan kunststof?

Keramiek is glad en krasbestendig, waardoor bacteriën zich moeilijker hechten. Kunststof krijgt na verloop van tijd microkrasjes waarin biofilm blijft zitten, wat een geur geeft die katten kunnen afstoten. Keramische fonteinen werken bovendien meestal zonder vervangfilters.

Hoe vaak moet ik een drinkfontein schoonmaken?

Ververs het water elke twee tot drie dagen en maak de fontein wekelijks helemaal schoon, inclusief de pomp. Een vieze fontein is een van de meest voorkomende redenen dat een kat er niet meer uit wil drinken.

Mijn kat gebruikt de fontein niet, wat nu?

Geef het twee weken en zet ondertussen een gewone waterbak op een andere plek. Controleer of de fontein niet naast het voer of de kattenbak staat. Blijft je kat de fontein negeren, dan is hij waarschijnlijk gevoelig voor het pompgeluid en kun je beter overstappen op een brede, ondiepe bak.

Helpt meer water drinken tegen blaasproblemen?

Een hogere vochtinname verdunt de urine, wat de kans op kristalvorming en blaasontsteking verkleint. Het is een van de eerste dingen die een dierenarts aanraadt bij katten met een geschiedenis van blaasklachten. Het vervangt geen behandeling bij acute klachten.

Kort samengevat

Katten drinken uit zichzelf te weinig, en dat merk je pas als er iets misgaat. Kijk eerst naar het voer: hoeveel vocht zit er in wat je kat dagelijks binnenkrijgt? Wil je daar iets aan veranderen, dan is het assortiment kattenvoer van Poezenparadijs een goed startpunt om natvoer en droogvoer naast elkaar te leggen. En zet er een waterpunt bij dat je kat daadwerkelijk gebruikt, of dat nu een fontein is of een simpele keramieken bak op een rustige plek.